Anemija je medicinski termin koji se koristi za opisivanje smanjenja broja crvenih krvnih zrnaca ili hemoglobina u krvi.
Hemoglobin je protein koji se nalazi unutar crvenih krvnih zrnaca, a služi za prenošenje kiseonika iz pluća do drugih delova tela.
Anemija može biti uzrokovana različitim faktorima, kao što su nedostatak gvožđa, nedostatak vitamina B12 ili folata, kronične bolesti, infekcije, autoimune bolesti ili krvarenje.
Lečenje anemije zavisi od uzroka. Ako je anemija uzrokovana nedostatkom gvožđa, lečenje uključuje suplementaciju gvožđa u ishrani ili putem lekova.
Ako je uzrok anemije nedostatak vitamina B12 ili folata, lečenje obuhvata nadoknadu ovih vitamina putem injekcija ili suplemenata.
U nekim slučajevima, kada su drugi tretmani neuspešni ili nije moguće utvrditi uzrok anemije, može biti potrebna transfuzija krvi.
U svakom slučaju, važno je da se anemija dijagnostikuje i leči što je pre moguće kako bi se sprečile komplikacije i poboljšalo opšte zdravlje.
Zašto se javlja anemija?
Anemija se može javiti iz različitih razloga. Najčešći uzrok anemije je nedostatak gvožđa, koji se javlja kada telo ne dobija dovoljno gvožđa iz hrane ili kada postoji povećana potreba za gvožđem, na primer tokom trudnoće ili kod osoba koje redovno vežbaju.
Drugi uzroci anemije mogu uključivati nedostatak vitamina B12 ili folata, koji su neophodni za proizvodnju crvenih krvnih zrnaca.
Pored toga, neke bolesti i stanja, kao što su hronične bolesti, infekcije, autoimune bolesti i maligni tumori, mogu uticati na proizvodnju crvenih krvnih zrnaca i dovesti do anemije.
Takođe, anemija može biti rezultat gubitka krvi usled krvarenja, bilo akutnog (npr. povreda, operacija) ili hroničnog (npr. krvarenje iz digestivnog trakta ili urinarnog trakta).
Anemija se takođe može javiti kod ljudi koji imaju nasledne poremećaje proizvodnje crvenih krvnih zrnaca, kao što su talasemija i anemija srpastih ćelija.
Konačno, anemija može biti rezultat različitih faktora načina života, kao što su veganstvo, trudnoća ili prekomerno vežbanje, što može dovesti do povećane potrošnje gvožđa i drugih hranljivih materija.
Anemija kod dece
Anemija se može javiti i kod dece, a najčešći uzrok anemije kod dece je nedostatak gvožđa.
Nedostatak gvožđa se obično javlja kod beba koje se hrane isključivo mlekom, kao i kod male dece koja ne unose dovoljno gvožđa putem ishrane.
Deca koja su prevremeno rođena, koja su imala nisku težinu pri rođenju ili koja su rođena od majki koje su imale nedostatak gvožđa tokom trudnoće takođe su podložna razvoju anemije.
Pored toga, anemija kod dece može biti uzrokovana i drugim faktorima, kao što su bolesti i stanja koja utiču na proizvodnju crvenih krvnih zrnaca ili na gubitak krvi, kao što su hronična oboljenja, paraziti, nedostatak vitamina B12 ili folata, teška infekcija, hemolitička anemija i srpastocelijska anemija.
Simptomi anemije kod dece mogu uključivati bledilo kože i sluzokože, umor i malaksalost, slab apetit, gubitak težine, česte infekcije, otežano disanje, ubrzano lupanje srca i nervozu.
Ukoliko primetite bilo koji od ovih simptoma kod vašeg deteta, važno je da posetite pedijatra koji će postaviti dijagnozu i preporučiti odgovarajući tretman. Lečenje anemije kod dece obično uključuje suplementaciju gvožđa i drugih vitamina i minerala, kao i prilagođavanje ishrane.
Vrste anemije
Prema nekim podacima, postoji više od 400 vrsta anemija, koje nastaju zbog različitih uzroka.
Neke anemije su prolazne, sa blagim simptomima i nisu znak za ozbiljnu zabrinutost po zdravlje, dok druge predstavljaju ozbiljnije, hronične poremećaje.
Anemija se može javiti i usled postojanja nekih drugih oboljenja.
Većina anemija su stečene, tj. javljaju se tokom života. Postoje i određeni oblici anemije koji su nasledni, urođeni, a nastaju usled genetičkih promena na određenim genima.
Najčešći razlozi za nastanak anemija su: nedostatak nutritivnih elemenata (gvožđa, vitamina B12 i folne kiseline), povećan gubitak eritrocita (krvarenje) ili razgradnja eritrocita (hemoliza), smanjena produkcija eritrocita u kostnoj srži, neželjena dejstva lekova.
Takođe, i neke namirnice koje svakodnevno koristimo u ishrani mogu da ometaju apsorpciju gvožđa, kao što su kafa, čaj, jaja, sir, mleko…
